Czy można być dobrą mamą i jednocześnie mieć dość? Ajurwedyjskie spojrzenie na przeciążenie

Tak. Możesz kochać swoje dziecko, być zaangażowaną mamą i jednocześnie czuć, że masz już dość. Przeciążenie mamy pojawia się wtedy, gdy codzienne obowiązki, odpowiedzialność i ciągła gotowość pochłaniają więcej energii, niż jesteś w stanie odzyskać. W takiej sytuacji sen, odpoczynek, odżywienie, rytm dnia i uważność na sygnały ciała stają się podstawą dbania o własne zasoby.

…

Skąd bierze się przeciążenie mamy?

Rano przygotowujesz dzieci do szkoły lub przedszkola, potem praca, wiadomości, zakupy, wizyty, zajęcia dodatkowe. Po południu lekcje, kolacja, kąpiel i przygotowanie wszystkiego na następny dzień.

Nie wszystkie te zadania musisz wykonywać sama. Często jednak to Ty pamiętasz, co, kiedy i komu trzeba przypomnieć.

Ceną za tę niewidoczną część macierzyństwa jest brak energii. Przeciążenie mamy zaczyna się wtedy, gdy codzienne obowiązki i odpowiedzialność pochłaniają więcej energii, niż masz możliwość na bieżąco odzyskać.

Dlatego nie zawsze chodzi o to, ile masz na głowie. Znaczenie ma również ciągła gotowość, napięcie i brak przestrzeni, w której naprawdę możesz odłożyć odpowiedzialność.

Możesz długo dobrze funkcjonować i dopiero po czasie zauważyć, że koszt tego działania stał się zbyt wysoki.

…

Jak rozpoznać, że jestem przeciążoną mamą?

Nie każda gorsza chwila oznacza przeciążenie. Intensywny tydzień, choroba dziecka czy kilka nieprzespanych nocy mogą po prostu przynieść zmęczenie.

Niepokój może pojawić się jednak wtedy, gdy zmęczenie zaczyna być stałym tłem codzienności. Trudniej Ci się wyciszyć. Łatwiej się irytujesz. Brakuje Ci energii na rzeczy, które wcześniej sprawiały przyjemność. Masz poczucie ciągłego pośpiechu, nawet gdy nic pilnego się nie dzieje. Wieczorem jesteś wyczerpana, ale głowa nadal pracuje: planuje, przypomina i rozwiązuje kolejne problemy.

Czasami pierwszym sygnałem jest mniejsza cierpliwość. Dziecko zadaje pytanie po raz trzeci, telefon dzwoni, ktoś czegoś chce, a Ty reagujesz mocniej, niż byś chciała. Później pojawia się poczucie winy i właściwie nie wiesz, dlaczego tak zareagowałaś.

Jeśli rozdrażnienie, napięcie, brak energii czy problemy ze snem utrzymują się, warto potraktować je jako informację o swoim stanie, a nie kolejny powód do obwiniania się.

…

Czy można być dobrą mamą i jednocześnie mieć dość?

Można. Miłość do dziecka i zmęczenie macierzyństwem mogą istnieć jednocześnie.

To, że macierzyństwo daje Ci radość i poczucie spełnienia, nie oznacza, że nie potrzebujesz od niego czasem odpocząć. Kochasz wspólne poranki, a jednocześnie marzysz o godzinie ciszy. Cieszysz się rozmową z dzieckiem, ale potrzebujesz wieczoru, podczas którego nikt niczego od Ciebie nie chce. Jesteś wdzięczna za swoją rodzinę, a mimo to czujesz, że Twoje potrzeby od dawna znajdują się na końcu listy.

To całkiem normalne i nie świadczy o braku miłości. Często świadczy o tym, że przez długi czas dawałaś więcej, niż miałaś możliwość odzyskać.

…

Dlaczego jako mama mam poczucie, że powinnam robić więcej?

Presja bycia dobrą mamą rzadko pojawia się wprost. Zamiast komunikatu „masz być perfekcyjna” częściej słyszymy kolejne „powinnaś”:

• być cierpliwa,
• mieć energię,
• zdrowo gotować,
• dbać o dom,
• rozwijać się zawodowo,
• dobrze wyglądać,
• mieć czas dla dzieci i jednocześnie znaleźć czas dla siebie.

Ta lista może nie mieć końca.

Macierzyństwo może być jednym z najpiękniejszych doświadczeń w życiu, a jednocześnie potrafi bardzo mocno dać w kość. Nie zawsze unosimy się nad ziemią jak motylki na łące. Są nieprzespane noce, pośpiech, odpowiedzialność, zmęczenie i dni, w których po prostu mamy już dość.

Wtedy łatwo pomyśleć: „Skoro sobie nie radzę tak, jak chciałam, może coś robię nie tak”.

Perfekcjonizm matki często nie polega na tym, że wszystko musi być idealne. Częściej wiąże się z przekonaniem, że jeśli coś nie działa, nie wychodzi albo wymyka się spod kontroli, przyczyna może tkwić w Tobie. Że powinnaś była zrobić coś inaczej, lepiej albo bardziej się postarać.

…

Dlaczego odpoczywam, a nadal jestem zmęczona?

Przerwa od obowiązków nie zawsze jest regeneracją. Możesz wieczorem usiąść z telefonem, obejrzeć serial albo przeglądać media społecznościowe i rzeczywiście poczuć chwilową ulgę. Jeśli jednak nadal jesteś pod wpływem wielu bodźców, odpowiadasz na wiadomości albo w głowie planujesz następny dzień, trudno mówić o pełnym wyciszeniu.

Regeneracja potrzebuje również snu, odżywienia, spokojniejszego tempa i momentów, w których nie musisz być dla nikogo dostępna. To ważne rozróżnienie, bo bez niego łatwo dojść do wniosku, że przecież odpoczywasz, więc dlaczego nadal nie masz siły?

…

Co się dzieje, kiedy mama długo nie ma czasu na regenerację?

Kiedy jesteś zmęczona, masz mniej energii i cierpliwości. Zwykłe obowiązki wymagają większego wysiłku. Wieczorem trudniej się wyciszyć, a kolejny dzień zaczynasz już z mniejszym zapasem sił.

Jeśli taki rytm powtarza się przez dłuższy czas, zmęczenie może się nawarstwiać. Powstaje wtedy błędne koło: coraz mniej zasobów, coraz trudniejszy odpoczynek i kolejny dzień ze startem na rezerwie.

Dlatego warto reagować na sygnały ciała wcześniej, zamiast czekać, aż przemęczenie stanie się codziennością.

…

Co Ajurweda mówi o przeciążeniu i regeneracji?

W Ajurwedzie dużą wagę przywiązuje się do równowagi, regularności i dostosowania codziennego rytmu do własnych potrzeb. Sen, odżywienie, odpoczynek, spokojniejsze tempo i ograniczenie nadmiaru bodźców tworzą podstawę regeneracji.

Przy przeciążeniu nie chodzi jednak o to, żeby stworzyć sobie kolejną idealną rutynę, której trzeba będzie pilnować. Warto raczej przyjrzeć się temu, co każdego dnia zużywa energię. Zamiast zadawać sobie pytania o to, co jeszcze powinnaś zrobić dla swojego zdrowia, można zastanowić się nad tym, co mogłabyś uprościć, odłożyć albo przestać robić, żeby odzyskać trochę przestrzeni.

Obiad nie zawsze musi być przygotowany od podstaw. Część obowiązków może przejąć ktoś inny, a dom czasem naprawdę może poczekać. Takie decyzje również są formą dbania o siebie.

Ważne jest także słuchanie sygnałów ciała. Narastająca irytacja, napięcie, trudności z wyciszeniem, problemy ze snem czy coraz mniejsza cierpliwość mogą być informacją, że organizm potrzebuje odpoczynku i zmiany tempa. Im wcześniej zauważysz te sygnały, tym łatwiej odpowiedzieć na potrzeby swojego organizmu, zanim przeciążenie zacznie się pogłębiać.

Jeśli chcesz lepiej zrozumieć, czym właściwie jest Ajurweda i w jaki sposób może wspierać zdrowie, sen, trawienie oraz codzienną równowagę, przeczytaj także „W czym może pomóc Ajurweda? Jak Ajurweda wspiera zdrowie, trawienie, sen i równowagę organizmu”.

……

Kiedy zmęczona mama powinna poszukać pomocy?

Nie każde zmęczenie wymaga specjalistycznej pomocy. Jeśli jednak wyczerpanie utrzymuje się mimo odpoczynku, coraz trudniej Ci spać, wyciszyć się lub normalnie funkcjonować, a do tego pojawia się silne napięcie, obniżony nastrój albo lęk, warto porozmawiać z lekarzem lub psychologiem. Nie trzeba czekać, aż trudności całkowicie odbiorą Ci możliwość codziennego działania.

Ajurweda może wspierać codzienny dobrostan, regenerację i budowanie korzystniejszych nawyków, ale nie zastępuje diagnostyki ani leczenia. Może natomiast być elementem codziennej troski o siebie — pomagać przyjrzeć się rytmowi dnia, odpoczynkowi, odżywianiu i sygnałom, które wysyła ciało.

Dobra mama też potrzebuje odpoczynku

…Nie musisz być mamą, która zawsze daje radę.

Troska o innych może iść w parze z potrzebą samotności. Miłość do dzieci nie wyklucza tęsknoty za chwilą, w której nikt niczego od Ciebie nie chce. Jeden dzień może być pełen energii i bliskości, a następnego możesz po prostu powiedzieć: „Jestem zmęczona. Potrzebuję odpocząć”.

To nie odbiera wartości Twojemu macierzyństwu.

Regeneracja nie jest nagrodą za dobrze wykonane obowiązki. Jest potrzebą.

Warto zauważać sygnały ciała wcześniej, zanim zmęczenie i napięcie staną się codziennością. Bo dobra mama nie musi być mamą idealną.

Dobra mama też jest człowiekiem.

…

FAQ – Najczęstsze pytania o przeciążenie mamy