„Proszę się nie stresować” brzmi jak dobra rada wyssana z palca. Wiadomość od klienta, choroba dziecka, korek na drodze, ważna rozmowa, deadline w pracy, coś, czego nie dało się przewidzieć. Stresu nie zawsze można uniknąć. Można jednak nauczyć się lepiej przez niego przechodzić i dzięki Ajurwedzie szybciej wracać do spokojniejszego rytmu.
…
Dlaczego po stresie nadal jestem zdenerwowana?
Nawet kiedy stresująca sytuacja już mija, ciało nie zawsze od razu wraca do stanu spokoju. Serce bije szybciej i trudno usiedzieć w miejscu. Jesteś rozdrażniona albo masz wrażenie, że cały czas musisz coś robić.
W takiej chwili pomocny może być spokojny oddech z nieco dłuższym wydechem. Na przykład wdech przez około 4 sekundy i wydech przez około 6 sekund. Można wykorzystać tę technikę po trudnej rozmowie, niepokojącym telefonie czy stresującym zadaniu, kiedy wydarzenie już się skończyło, ale pobudzenie jeszcze nie minęło.
W Ajurwedzie oddech jest jedną z praktyk wykorzystywanych do pracy z pobudzeniem, niepokojem i napięciem, które mogą utrzymywać się jeszcze długo po stresującym wydarzeniu. Świadome spowolnienie oddechu może pomóc przejść od reakcji stresowej do większego wyciszenia i poczucia bezpieczeństwa.
…
Dlaczego po stresie nie mogę przestać myśleć?
Po trudnym wydarzeniu umysł może nadal wracać do tego, co się stało, szukać innych rozwiązań i przewidywać kolejne scenariusze.
Dziecko miało gorączkę. Temperatura już spadła, a Ty nadal myślisz: czy na pewno wszystko jest w porządku? A jeśli wróci? Co z jutrzejszą szkołą? Czy powinnam jeszcze coś zrobić?
Podobnie może być po trudnej rozmowie. Wieczorem odtwarzasz kolejne zdania, zastanawiasz się, co mogłaś powiedzieć inaczej i prowadzisz w głowie rozmowę, która już się skończyła.
Jeśli sytuacja już się wydarzyła i nie masz na nią wpływu, dalsze analizowanie nie zmieni jej przebiegu. Pomocne może być przyjęcie tego faktu i świadome przerwanie rozważania kolejnych scenariuszy. To, co się stało, już się stało. Możesz natomiast zdecydować, czy chcesz po raz kolejny przeżywać tę sytuację w myślach.
…
Co zrobić, kiedy stres powoduje chaos i nie wiem, od czego zacząć?
Stres może utrudniać skupienie się na jednej rzeczy. Zaczynasz przygotowywać prezentację, w międzyczasie sprawdzasz maila, odpowiadasz na wiadomość na Teamsach, przypominasz sobie o telefonie, który trzeba wykonać, a po chwili trudno Ci sobie przypomnieć, na czym właściwie miałaś się skupić.
W takiej sytuacji warto zapisać pozostałe zadania i wrócić do jednego konkretnego działania. Zapisanie ich na kartce pozwala odłożyć je na później i zwolnić trochę miejsca w głowie.
To szczególnie przydatne wtedy, gdy stres uruchamia potrzebę zajmowania się wszystkim jednocześnie. W ajurwedyjskim ujęciu nadmiar ruchu, zmienności i rozproszenia wiąże się z cechami Vaty. Skupienie się na jednej czynności i świadome ograniczenie przeskakiwania między zadaniami może pomóc wprowadzić więcej stabilności.
Subtelnym wsparciem może być również zapach. Możesz sięgnąć po olejek eteryczny z rozmarynu i rozpylić go za pomocą dyfuzora podczas pracy wymagającej skupienia. Rozmaryn ma wyrazisty, pobudzający aromat, który może sprzyjać czujności i koncentracji. Jeśli natomiast potrzebujesz więcej wyciszenia i poczucia stabilności, dobrym wyborem będzie olejek cedrowy – jego ciepły, głęboki zapach dobrze sprawdza się jako element praktyki uziemiającej.
…
Co jeść, kiedy jestem zestresowana?
Kiedy dzień jest stresujący, łatwo funkcjonować na kawie, kanapce zjedzonej przy komputerze i późnej, przypadkowej kolacji. Taki sposób jedzenia, ani nie odżywia, ani nie sprzyja regeneracji, szczególnie kiedy przez cały dzień pozostajesz w napięciu.
Nie potrzebujesz jednak rewolucji w diecie. Już zamiana przypadkowych posiłków na coś ciepłego, prostego i zjedzonego o w miarę stałej porze może być bardziej wspierająca. Dobrze sprawdzają się zupy, ciepła owsianka, ryż z duszonymi warzywami, kasza z warzywami i odrobiną tłuszczu czy kitchari – tradycyjne danie z ryżu i mung dal.
W tradycji ajurwedyjskiej ciepło i regularność posiłków mają duże znaczenie szczególnie w kontekscie nasilonej energii Vata. Ciepłe jedzenie przeciwdziała jakości zimna, a stałe pory posiłków pomagają ograniczyć nadmiar zmienności i nieregularności, które również przypisuje się Vacie.
…
Jaki napar na stres wybrać?
Możesz sięgnąć po napar z melisy, rumianku, lawendy, chmielu czy kozłka lekarskiego. Są to popularne rośliny stosowane w polskiej fitoterapii przy napięciu i trudnościach z wyciszeniem.
Jeśli zależy Ci na napoju w bardziej ajurwedyjskim stylu, dobrze sprawdzi się ciepła woda z plasterkiem świeżego imbiru, kardamonem i niewielką ilością cynamonu. Taki napar to doskonała opcja na chłodniejsze dni/ pory roku albo wtedy, gdy nadmiar Vaty, związany z ruchem, chaosem i dużą zmiennością, nasila u Ciebie uczucie zimna.
…
Co zrobić wieczorem, kiedy cały dzień byłam zestresowana?
Po stresującym dniu pomocny może być konkretny wieczorny rytuał: ciepła kolacja zjedzona bez pośpiechu, kąpiel z dodatkiem olejku eterycznego z lawendy, kilka minut praktyki Nadi Shodhana, krótki masaż stóp ciepłym olejem sezamowym, praktyka jogicznego snu Joga Nidra i sen o stałej porze.
Oczywiście nie musisz wykonywać tych wszystkich czynności jednego wieczoru, jednak stały rytm kilka godzin przed snem ma w Ajurwedzie duże znaczenie, szczególnie gdy w ciągu dnia było dużo zmian, napięcia i obowiązków. Powtarzalność w ostatnich godzina dnia pomaga ograniczyć nadmiar ruchu i zmienności przypisywanych Vacie.
Znaczenie ma również pora snu. Kładzenie się o podobnej godzinie każdego dnia pomaga utrzymać stały rytm dobowy. Przy częstym stresie powtarzalność kilku podstawowych czynności może być bardziej pomocna niż rozbudowany zestaw praktyk, których trudno trzymać się regularnie.
…
Jak radzić sobie ze stresem, którego nie da się uniknąć?
Nie każdy stres można usunąć. Dziecko nadal może zachorować, w pracy pojawi się trudne zadanie, ktoś zadzwoni z nieprzewidzianą wiadomością. Dlatego bardziej użyteczna od próby stworzenia życia bez stresu jest umiejętność zauważania, co dzieje się z Tobą w jego trakcie i po jego zakończeniu.
Możesz wtedy szybciej rozpoznać, że potrzebujesz oddechu, odpowiedniego jedzenia, odpoczynku, snu albo ograniczenia liczby spraw, którymi zajmujesz się jednocześnie.
W tym właśnie pomocna może być Ajurweda. Nie obiecuje życia bez stresu. Uczy obserwować własne reakcje i dobierać sposób postępowania do tego, czego w danym momencie potrzebuje organizm. Nie chodzi o zmianę siebie, tylko o odzyskanie elastyczności i spokój w głowie.